• Tasarım
  • 6 dk. okuma

Tasarım Sistemi Nedir? Büyüyen Siteler Neden Dağılır?

Tasarım Sistemi Nedir? Büyüyen Siteler Neden Dağılır?

Tasarım sistemi, bir web sitesinde kullanılan renklerin, yazı tiplerinin, boşlukların, butonların ve sayfa parçalarının tek bir kurallar setinde toplanması demektir. Tasarım sistemi olmayan siteler, her yeni sayfa ve kampanyayla biraz daha dağınık görünmeye başlar. Diyojen olarak büyümeyi planlayan her işletmeye, sitesini bir sayfa yığını olarak değil, bir sistem olarak kurmasını öneriyoruz.

Tasarım sistemi tam olarak nedir?

Tasarım sistemi, bir dijital ürünün nasıl görüneceğini ve nasıl davranacağını belirleyen, yeniden kullanılabilir parçalardan ve bu parçaların kullanım kurallarından oluşan bir kütüphanedir. Bir benzetmeyle anlatmak gerekirse tasarım sistemi bir Lego kutusuna benzer: Parçalar önceden tanımlıdır ve her yeni yapı aynı parçalarla kurulur.

Bu kütüphanedeki her parçaya bileşen denir. Bileşen, sitede tekrar tekrar kullanılan hazır bir arayüz parçası demektir; örneğin bir buton, bir iletişim formu ya da bir ürün kartı. Bileşen bir kez doğru tasarlandığında, sitenin her yerinde aynı şekilde görünür. Nielsen Norman Group'un tasarım sistemleri üzerine yazısı da bu yapıyı tutarlılık ve hız için temel bir araç olarak tanımlar.

Tasarım sistemi olmayan bir site neden zamanla dağılır?

Tasarım sistemi olmayan sitelerde her yeni sayfa sıfırdan ve o günün koşullarına göre tasarlandığı için küçük farklar birikir ve site zamanla dağınık görünür. Bu dağılma bir günde olmaz; aylar içinde, fark edilmeden ilerler.

Tasarım ekibimizin denetlediği sitelerde en sık gördüğümüz belirtiler şunlardır:

  • Aynı işi yapan farklı butonlar: Bir sayfada yuvarlak köşeli mavi buton, başka bir sayfada köşeli lacivert buton.
  • Birbirine yakın ama aynı olmayan renkler: Markanın kırmızısının üç ayrı tonu farklı sayfalarda kullanılıyor.
  • Tutarsız başlık boyutları: Bir sayfanın ana başlığı, başka bir sayfanın ara başlığından küçük.
  • Rastgele boşluklar: Bölümler arasındaki mesafe her sayfada farklı.

Bu farklar tek tek önemsiz görünür, ancak ziyaretçi bunları bilinçli fark etmese bile sitenin özensiz olduğunu hisseder. Özensiz görünen bir site, markaya duyulan güveni de zayıflatır.

Bir web sitesi tasarım sistemi neleri içerir?

Bir web sitesi tasarım sistemi temel olarak görsel kuralları, bileşenleri ve bu bileşenlerin kullanım talimatlarını içerir. Aşağıdaki tablo, Diyojen'in bir tasarım sistemine dahil ettiği ana katmanları özetler:

KatmanNe içerir?İşletmeye faydası
Renk paletiAna renk, yardımcı renkler, uyarı ve onay renkleriMarka her sayfada aynı tonda görünür
TipografiYazı tipleri, başlık ve metin boyutları, satır aralıklarıMetinler okunaklı ve düzenli olur
Boşluk ve ızgaraSayfa genişliği, sütun düzeni, standart mesafelerSayfalar dengeli ve toplu görünür
BileşenlerButon, form, kart, menü, galeri, alt bilgiYeni sayfalar hızlı ve hatasız üretilir
DurumlarButonun üzerine gelinince, tıklanınca, pasifken nasıl göründüğüZiyaretçi neyin tıklanabilir olduğunu anlar
Erişilebilirlik kurallarıRenk kontrastı, minimum yazı boyutuGörme zorluğu olan ziyaretçiler de siteyi rahat kullanır

Erişilebilirlik kuralları için temel kaynak, W3C'nin yayımladığı WCAG yönergeleridir. WCAG, web içeriğinin herkes tarafından kullanılabilmesi için uluslararası kabul görmüş kurallar bütünü demektir.

Figma'da bileşen kütüphanesi nasıl çalışır?

Figma'da bileşen kütüphanesi, tüm bileşenlerin tek bir ana dosyada tutulduğu ve diğer tasarımların bu dosyaya bağlandığı yapıdır. Ana dosyada bir butonun rengi değiştiğinde, o butonun kullanıldığı tüm sayfa tasarımları otomatik olarak güncellenir. Diyojen'de tasarım sistemini önce Figma'da kurar, ardından yazılım ekibimizle birlikte aynı kuralları koda taşırız; böylece tasarım dosyası ile canlı site birbirinden kopmaz.

Tasarım sistemi ile kurumsal kimlik kılavuzu arasındaki fark nedir?

Kurumsal kimlik kılavuzu markanın her ortamda nasıl görüneceğini anlatır; tasarım sistemi ise bu kimliğin dijital arayüzlerde nasıl çalışacağını tanımlar. İkisi birbirinin rakibi değil, devamıdır.

KonuKurumsal kimlik kılavuzuTasarım sistemi
KapsamLogo, kartvizit, tabela, ambalaj, sunumWeb sitesi, uygulama, yönetim paneli
OdakMarkanın görünüşüArayüzün görünüşü ve davranışı
Örnek kuralLogonun etrafında bırakılacak boşlukForm hatası olduğunda mesajın rengi ve konumu
Kullanan kişiMatbaa, tabelacı, grafik tasarımcıArayüz tasarımcısı, yazılımcı

Sağlam bir tasarım sistemi, sağlam bir kurumsal kimlik üzerine kurulur. Henüz netleşmiş bir kimliği olmayan işletmeler için ilk adım genellikle kurumsal kimlik çalışmasıdır.

Hangi işletmelerin tasarım sistemine ihtiyacı var?

Birden fazla sitesi, markası ya da düzenli olarak yeni sayfa ekleyen bir web sitesi olan her işletme tasarım sisteminden doğrudan fayda görür. Tek sayfalık bir tanıtım sitesi için kapsamlı bir sistem gerekmeyebilir, ancak temel renk ve yazı kuralları yine de belirlenmelidir.

Tasarım sisteminin özellikle değerli olduğu durumlar şunlardır:

  • Birden fazla şubesi, oteli ya da alt markası olan gruplar
  • Sürekli kampanya sayfası açan e-ticaret siteleri
  • Web sitesinin yanında müşteri paneli ya da yönetim yazılımı kullanan şirketler
  • Siteyi farklı kişilerin ya da farklı ekiplerin güncellediği kurumlar

Bu yaklaşımın somut bir örneği Sunis Hotels projesidir. Antalya ve İzmir'de beş oteli bulunan Sunis Hotels için grup sitesini ve otellerin kendi sitelerini aynı tasarım sistemiyle tasarladık. Bu sayede her otel kendi kimliğini korurken ziyaretçi, hangi otelin sitesinde olursa olsun aynı grubun parçası olduğunu hisseder.

Hazır bir tema tasarım sistemi yerine geçer mi?

Hazır bir tema tasarım sistemi yerine geçmez, çünkü tema sizin markanız için değil, mümkün olduğunca çok işletmeye uyması için hazırlanmıştır. Temaların içinde de renk ve buton ayarları bulunur, ancak bu ayarlar temanın izin verdiği sınırlar içinde kalır.

Hazır temaların tasarım sistemi açısından dürüstçe belirtilmesi gereken sınırları vardır:

  1. Herkesle aynı görünüm: Aynı temayı kullanan yüzlerce site benzer bileşenlerle açılır.
  2. Eklenti bağımlılığı: Temanın sunmadığı her bileşen için eklenti eklenir; her eklenti kendi tarzını ve güvenlik riskini de getirir.
  3. Gereksiz yük: Kullanmadığınız onlarca bileşenin kodu yine de siteye yüklenir.
  4. Sınırlı özelleştirme: Markanıza özgü bir bileşen istediğinizde temanın yapısıyla çatışırsınız.

Markaya özel tasarlanıp kodlanan bir sitede ise tasarım sistemi sıfırdan sizin markanız için kurulur: Yalnızca ihtiyaç duyulan bileşenler vardır, her biri markanın diliyle konuşur ve site büyüdükçe dağılmak yerine güçlenir.

Kısaca

  • Tasarım sistemi, bir sitenin renklerini, yazılarını, boşluklarını ve bileşenlerini tek bir kurallar setinde toplayan kütüphanedir.
  • Tasarım sistemi olmayan siteler, her yeni sayfayla biraz daha tutarsız ve özensiz görünür.
  • Kurumsal kimlik kılavuzu markanın görünüşünü, tasarım sistemi ise bu görünüşün dijital arayüzlerde nasıl çalışacağını tanımlar.
  • Birden fazla markası, şubesi ya da sık güncellenen sitesi olan işletmeler tasarım sisteminden en çok fayda görür.
  • Hazır temalar tasarım sistemi yerine geçmez; markaya özel bir sistem site büyüdükçe tutarlılığı korur.

Sitenizi bugünkü sayfalarla değil, yarın ekleyeceğiniz sayfalarla birlikte düşünmek istiyorsanız Diyojen'in web tasarım sürecine göz atabilir, markanız için nasıl bir sistem kurulabileceğini birlikte konuşabiliriz.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçük bir işletmenin web sitesi için tasarım sistemi gerekli mi?

Küçük bir işletme için kapsamlı bir tasarım sistemi gerekmeyebilir, ancak temel renk, yazı tipi ve buton kuralları mutlaka belirlenmelidir. Bu temel kurallar, site ileride büyüdüğünde dağınıklığı önler ve yeni sayfaların hızlıca eklenmesini sağlar.

Tasarım sistemi kurmak web sitesi projesini uzatır mı?

Tasarım sistemi projenin başında biraz zaman alır, ancak sonraki her sayfanın tasarım ve kodlama süresini kısaltır. Bileşenler bir kez hazırlandığında yeni sayfalar sıfırdan değil, hazır parçalarla kurulur.

Mevcut siteme sonradan tasarım sistemi eklenebilir mi?

Mevcut bir siteye sonradan tasarım sistemi eklenebilir, ancak önce sitedeki tutarsızlıkların tespit edilmesi gerekir. Bu süreçte birbirine benzeyen bileşenler birleştirilir, renkler ve yazı boyutları standart hale getirilir; hazır tema kullanan sitelerde bu iş temanın sınırları nedeniyle çoğu zaman yeniden tasarımı gerektirir.

Tasarım sistemi ile kurumsal kimlik aynı şey mi?

Tasarım sistemi ile kurumsal kimlik aynı şey değildir. Kurumsal kimlik logo, renk ve tipografi gibi markanın her ortamdaki görünüşünü tanımlar; tasarım sistemi ise bu kimliğin web sitesi ve uygulama gibi dijital arayüzlerde nasıl kullanılacağını belirler.

Figma tasarım sistemi kurmak için neden kullanılıyor?

Figma, bileşenleri tek bir ana dosyada tutup diğer tüm tasarımlara bağlayabildiği için tasarım sistemi kurmakta yaygın olarak kullanılır. Ana dosyada yapılan bir değişiklik, o bileşenin kullanıldığı tüm sayfa tasarımlarına otomatik olarak yansır.

Blog

Diğer yazılarımız.